Posts

Showing posts from June, 2026

रेषांच्या वाटेने शिकण्याचा आनंद.

Image
आज आमच्या झेप लर्निंग सेंटरमध्ये मुलांसोबत एक साधी वाटणारी, पण खूप काही शिकवून जाणारी ॲक्टिव्हिटी घेण्यात आली. व्हाईटबोर्डवर वळणावळणाच्या रेषा काढून त्यामध्ये काही घरे आणि एक शाळा दर्शवण्यात आली होती. मुलांना त्यांच्या घरापासून शाळेपर्यंत पोहोचण्याचा योग्य मार्ग शोधायचा होता. पहिल्या नजरेत मुलांना हा एकखेळवाटला पण मुलं जेव्हा या रेषांचा मागोवा घेऊ लागली, तेव्हा शिकण्याची एक वेगळीच प्रक्रिया सुरू झाली. कोणती वाट योग्य असेल? कुठे वळायचे? कोणता मार्ग शाळेपर्यंत पोहोचवेल? अशा प्रश्नांची उत्तरं शोधताना मुलं सतत विचार करत होती, निर्णय घेत होती आणि स्वतःच्या निरीक्षणांचा वापर करत होती. या प्रक्रियेदरम्यान मुलांनी त्यांच्या रोजच्या शाळेच्या प्रवासाबद्दलही सांगितले. घरापासून शाळेपर्यंत जाताना त्यांना दिसणारी झाडे, घरे, दुकाने, मंदिर, रस्ते, त्यांचे रंग आणि आकार याबद्दल त्यांनी उत्साहाने चर्चा केली. एका साध्या रेषेने मुलांच्या अनुभवविश्वाचे दार उघडले होते. या लेसन चे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे मुलांना दिलेले स्वातंत्र्य. त्यांना कोणताही तयार मार्ग किंवा उत्तर देण्यात आले नाही. प्रत्य...

जगण्यासाठीच्या सवयींपासून सजग शिक्षणाकडे !!

Image
आज दुपारी घडलेला एक छोटासा प्रसंग आमच्या समोर अनेक मोठे प्रश्न समोर आणून गेला. आमच्या झेप लर्निंग सेंटर मध्ये शिकायला येणारी पाचवीतील तीन मुलं त्यांच्या नेहमीच्या शाळेच्या रस्त्यावर एका हिवरच्या झुडपाजवळ उभी होती. काही दिवसांपूर्वी त्यांनी त्या झुडपात इंडियन स्पॉटेड डव्ह (ठिपकेदार कबुतर) या पक्ष्याचे घरटे पाहिले होते. त्या घरट्यात अंडीही होती. सुरुवातीला हे त्या मुलासाठी केवळ कुतूहल होते; मात्र काही दिवसांतच ते कृतीत उतरले.मुलांनी झुडपाभोवती साधे फासे लावले होते. ती मुल चर्चा करत होती, विषय होता पक्षी कसा पकडायचा आणि कुठे विकायचा. एका मुलाने सांगितले की हा पक्षी पन्नास रुपयांना विकता येईल आणि मिळालेली रक्कम आपापसात वाटून घेता येईल. त्याच वेळी त्यांनी ही गोष्ट आई-वडिलांपासून लपवण्याचेही ठरवले.काही वेळ निरीक्षण केल्यानंतर त्यांनी पाहिले की पक्षी पुन्हा अंड्यांवर बसण्यासाठी घरट्यात आली आहे. योग्य संधी साधून ते घरट्याजवळ गेले. काही क्षणांतच पंखांची जोरदार फडफड झाली आणि पक्षी त्यांच्या तावडीत सापडला. पक्षी पकडल्याच्या आनंदात ते रस्त्यावर धावत सुटले.जेव्हा त्यांना थांबवून विचारणा करण्यात ...